„Dobrze ułożony młodzieniec”, czyli Nowy i queer - Teatr Nowy im. Kazimierza Dejmka w Łodzi
kwiecień 2024
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4

    Antygona w Nowym Jorku

    Dramat
    Mała Scena09:00
    kup bilet
  • 5

    Antygona w Nowym Jorku

    Dramat
    Mała Scena09:00
    kup bilet

    Antygona w Nowym Jorku

    Dramat
    Mała Scena12:30
    kup bilet

    Śmieszy cię to?

    Farsa
    Duża Scena19:00
    kup bilet
  • 6

    Śmieszy cię to?

    Farsa
    Duża Scena19:00
    kup bilet

    Ludowa historia Polski

    Nowy i Młodzi
    Mała Scena19:15
    kup bilet

    Scena IMPRO

    Komedia
    Mała Scena21:15
    kup bilet
  • 7

    Ludowa historia Polski

    Nowy i Młodzi
    Mała Scena17:15
    kup bilet

    Śmieszy cię to?

    Farsa
    Duża Scena18:00
    kup bilet
  • 8
  • 9

    Ludowa historia Polski

    Nowy i Młodzi
    Mała Scena10:00
    kup bilet
  • 10
  • 11

    Mój pierwszy rave

    Muzyczny
    Mała Scena19:15
    kup bilet
  • 12

    Doktor Dolittle i przyjaciele

    Dla dzieci
    Duża Scena09:00
    kup bilet

    Doktor Dolittle i przyjaciele

    Dla dzieci
    Duża Scena12:00
    kup bilet

    Mój pierwszy rave

    Muzyczny
    Mała Scena19:15
    kup bilet
  • 13

    Dobrze ułożony młodzieniec

    Dramat
    Duża Scena19:00
    kup bilet

    komedia – Kto nie ma, nie płaci

    Komedia
    Mała Scena19:15
    kup bilet
  • 14

    komedia – Kto nie ma, nie płaci

    Komedia
    Mała Scena17:15
    kup bilet

    Dobrze ułożony młodzieniec

    Dramat
    Duża Scena18:00
    kup bilet
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18

    My, psy

    Dla dzieci
    Duża Scena09:00
    kup bilet
  • 19

    Śmieszy cię to?

    Farsa
    Duża Scena19:00
    kup bilet

    Beze mnie jesteś nikim

    Dramat
    Mała Scena19:15
    kup bilet

    Scena IMPRO

    Komedia
    Mała Scena21:15
    kup bilet
  • 20

    Śmieszy cię to?

    Farsa
    Duża Scena19:00
    kup bilet

    Beze mnie jesteś nikim

    Dramat
    Mała Scena19:15
    kup bilet
  • 21

    Doktor Dolittle i przyjaciele

    Dla dzieci
    Duża Scena16:30
    kup bilet
  • 22
  • 23
  • 24

    Znikomość

    Monodram
    Mała Scena10:00
    kup bilet
  • 25

    Seks dla opornych

    Komedia
    Duża Scena19:00
    kup bilet

    Beze mnie jesteś nikim

    Dramat
    Mała Scena19:15
    kup bilet
  • 26

    „Dobrze ułożony młodzieniec”, czyli Nowy i queer

    00:00

    Seks dla opornych

    Komedia
    Duża Scena19:00
    kup bilet

    Beze mnie jesteś nikim

    Dramat
    Mała Scena19:15
    kup bilet
  • 27

    Seks dla opornych

    Komedia
    Duża Scena19:00
    kup bilet

    Wszystko o kobietach

    Komedia
    Mała Scena19:15
    kup bilet
  • 28

    Wszystko o kobietach

    Komedia
    Mała Scena17:15
    kup bilet

    Seks dla opornych

    Komedia
    Duża Scena18:00
    kup bilet
  • 29
  • 30

„Dobrze ułożony młodzieniec”, czyli Nowy i queer

Trwają próby przed zaplanowaną na koniec marca prapremierą „Dobrze ułożonego młodzieńca”. Spektakl, sięgający do międzywojennej historii Eugeniusza Steinbarta, porusza na wskroś współczesny temat nienormatywności płciowej i jej społecznego odbioru.

Łódź po raz pierwszy usłyszała nazwisko Steinbart w 1934 roku, kiedy z okna na trzecim piętrze kamienicy przy ulicy Nawrot 64 wyskoczył młody mężczyzna. Lekarz pogotowia, który reanimował młodzieńca, ze zdziwieniem orzekł, że „pod kostiumem mężczyzny ukrywa się krótko ostrzyżona najprawdziwsza kobieta”.

Po raz drugi nazwisko trafiło na pierwsze strony gazet – tym razem już w całej Polsce – kiedy w czerwcu 1938 roku rozpoczął się proces „młodej kobiety wyglądającej zupełnie jak mężczyzna”. Oskarżona, posługując się aktem urodzenia kuzyna Eugeniusza Steinbarta, nie tylko podejmowała różne prace, ale także wstąpiła w związek małżeński i (oficjalnie) dochowała się dziecka.

Temat podrzuciła twórcom – Jolancie Janiczek i Wiktorowi Rubinowi – łódzka przewodniczka Justyna Tomaszewska.

– Szukaliśmy bohatera lub bohaterki związanej z Łodzią. Spośród wielu historii losy Eugeniusza Steinbarta, przy urodzeniu oznaczonego jako kobieta, Eugenia, i tak też zapisanego w dokumentach i łódzkich archiwach, wydały nam się pod wieloma względami najciekawsze i najbardziej złożone – mówi Jolanta Janiczak, autorka tekstu i dramaturżka przedstawienia.

Choć media pisały (i piszą) o Eugenii, twórcy świadomie używają męskiego imienia i zaimków.

– W międzywojennej prasie czytamy: „w jakim celu Sztajnbartówna przedzierzgnęła się w mężczyznę nie stwierdzono” – mówi reżyser Wiktor Rubin. – Nie wiemy na pewno, czy była osobą transpłciową, czy do włożenia męskiego stroju skłoniły ją okoliczności. Biorąc jednak pod uwagę, że nie tylko podejmowała prace jako mężczyzna, ale też wchodziła tak w relacje romantyczne i funkcjonowała w codziennym życiu, ten pierwszy trop wydaje się najwłaściwszy. Osoby transpłciowe dla określenia imienia sprzed momentu tranzycji używają słowa „deadname”, często niechętnie do niego wracają. Szanujemy to – stąd w naszej komunikacji o spektaklu będzie się pojawiał Eugeniusz Steinbart.

Jak opowiadają Janiczak i Rubin, oraz zgodnie z informacjami, które kryją łódzkie archiwa, Eugeniusz pochodził z niezamożnej rodziny. W momencie, w którym go poznajemy, jest bezdomny – o rodzicach nic nie wiadomo, starszy brat zmarł, kiedy chłopak był niepełnoletni. W trudnych czasach, jakimi były lata 30. ubiegłego wieku, musi radzić sobie sam. Jako osobie transpłciowej na pewno jest mu jeszcze trudniej: dla otoczenia jest oszustem, łamiącym prawo. Przez lata żyje w lęku przed ujawnieniem tajemnicy, a jednak w zgodzie ze swoją identyfikacją. Zakłada rodzinę, dorywczo pracuje.

– Bardzo ciekawią mnie źródła jego odwagi, motywy działania i dalsze wojenne losy. Cały czas szukamy materiałów w archiwach – opowiada Jolanta Janiczak. – Dla mnie jest to taka retro-queerowa fantazja, łącząca temat wykluczenia ze względu na tożsamość płciową z kwestiami wykluczenia ekonomicznego i życia w państwie, które osobom nieidentyfikującym się z płcią przypisaną przy urodzeniu nie gwarantuje praw.

Wiktor Rubin podkreśla ten społeczny wymiar przedsięwzięcia: – Moim zdaniem ta historia może pomóc w rozbijaniu naszej nawykowej binarności myślenia, które jest trochę naszym więzieniem. Trudno wyjść poza proste czarno-białe schematy, które mogą prowadzić do konfliktów, eskalować różnice i podziały, wywoływać agresję. Historia Eugeniusza uczy postrzegania zjawisk – nie tylko dotyczących płci – w sposób procesualny: jako spektrów, a nie przeciwstawnych kategorii.

 

Na scenie wystąpią: Karolina Bednarek, Monika Buchowiec, Maciej Kobiela, Michał Kruk, Halszka Lehman, Paweł Kos i Paulina Walendziak oraz gościnnie Edmund Krempiński – pochodzący z Łodzi transpłciowy performer i artysta wizualny, absolwent Wydziału Grafiki krakowskiej ASP. – Całe życie marzyłem o tym, żeby zagrać w teatrze – mówi, dodając: – W Polsce brakuje reprezentacji osób transpłciowych w sferze publicznej – już choćby dlatego spektakl będzie istotny. Brakuje też wiedzy – nawet w społeczności LGBTiQ+.

W tym kontekście jednym z kluczowych wyzwań, jakie stoją przed zespołem Nowego, będzie język, którym teatr planuje posługiwać się w spektaklu i komunikowaniu o nim.

– Musimy doedukować się tak, żeby nasz język był niewykluczający i jednocześnie precyzyjnie określał rzeczywistość. To wiąże się z koniecznością wyrobienia nawyku, ale efekt wart jest wysiłku – taki język jest empatyczny i odpowiada na oczekiwania osób, których dotyczy rozmowa – tłumaczy Janiczak. – Ta praca nad językiem jest bardzo ciekawa – uczy uważności, empatii i respektowania granic, choć na pewno zdarzy nam się popełnić niejeden błąd.

– W teatrze istotna jest empatia, poczucie odpowiedzialności, a sztuka daje szansę na zmianę w sposobie myślenia – mówi dyrektorka Nowego Dorota Ignatjew.

Prapremiera spektaklu odbędzie się na Dużej Scenie Teatru Nowego 25 marca.

Reżyseria: Wiktor Rubin

Tekst i dramaturgia: Jolanta Janiczak

Scenografia i video: Łukasz Surowiec

Kostiumy: Rafał Domagała

Muzyka: Krzysztof Kaliski

Reżyseria światła: Jacqueline Sobiszewski

Cytaty w cudzysłowach pochodzą z międzywojennych gazet.

Najbliższe spektakle

26.05.2024

Niedziela

17:00

Dobrze ułożony młodzieniec

44. Warszawskie Spotkania Teatralne

26.05.2024   nie   17:00

Duża Scena Teatru Dramatycznego

więcej 

26.05.2024

Niedziela

20:00

Dobrze ułożony młodzieniec

44. Warszawskie Spotkania Teatralne

26.05.2024   nie   20:00

Duża Scena Teatru Dramatycznego

więcej 

21.06.2024

Piątek

19:00

Dobrze ułożony młodzieniec

21.06.2024   pt   19:00

Duża Scena

więcejkup bilet

22.06.2024

Sobota

19:00

Dobrze ułożony młodzieniec

22.06.2024   sob   19:00

Duża Scena

więcejkup bilet