Fizyczność i forma w proteście przeciwko sprowadzaniu egzystencji człowieka do kategorii ciała-obiektu – 16 i 17 września na Małej Scenie odbędą się premierowe spektakle Carmen w reżyserii Anny Obszańskiej.
Inspirowane operą Georgesa Bizeta przedstawienie będzie pierwszym w repertuarze Nowego spektaklem choreograficznym. Jedyne słowa, jakie usłyszą widzowie, to śpiewane po francusku arie, które dawno weszły do kanonu popkultury.
Historia Carmen będzie dla twórców punktem wyjścia do badania granic między seksualnością i seksualizacją, która każe postrzegać kobiety i mężczyzn wyłącznie przez pryzmat ich fizycznej atrakcyjności. W operze i noweli Prospera Meriméego, na podstawie której powstała, Carmen jest uwodzicielką, modliszką sprowadzającą mężczyzn na manowce. – My patrzymy na to inaczej – mówi Anna Obszańska. – To pożądliwość, popędliwość mężczyzn sprawia, że ulegają jej zabiegom. Męskie spojrzenie* sprowadza ją do roli obiektu seksualnego. Inaczej, niż w oryginale, gdzie bohaterka poddaje się mu i wykorzystuje je na swoją korzyść, u nas Carmen próbuje odmienić rzeczywistość.
Język spektaklu będzie abstrakcyjny, oparty na ruchu, ciele i fizyczności – bliższy operze i teatrowi muzycznemu niż klasycznemu dramatowi. – Jest coś leniwego w zagadywaniu każdego przedsięwzięcia, które mamy do zrealizowania na scenie – mówi Antoni Włosowicz, student łódzkiej PWSFTviT, dla którego „Carmen” będzie aktorskim debiutem. – Słowo, treści to podstawowy język, jakim posługuje się dzisiaj teatr czy film. To naturalne. Ale kiedy patrzę, jak tancerze władają swoim ciałem, jest mniej więcej tak, jakbym słuchał kogoś, kto mówi płynnie po francusku. Umiejętność przekazania komunikatu, emocji poprzez ruch jest jak znajomość drugiego języka.
Anna Obszańska zastrzega, że to język stanowiący dla widza wyzwanie, ale zarazem pobudzający wyobraźnię i tworzący potencjał dla budowania różnorakich sensów: – Taniec, ruch daje dużo możliwości interpretacji, emocjonalnego i intelektualnego przetwarzania. To są „strzały emocjonalne” – nie trzeba analizować, lepiej nastawić się na odbiór zmysłowy.
Dla reżyserki i aktorki teatru tańca po krakowskiej AST to spektakl dyplomowy, ale po motywy operowe sięga nie po raz pierwszy. Jej studencka etiuda „Orfeusz”, zrealizowana na kanwie „Orfeusza i Eurydyki” C.W. Glucka, otrzymała nagrodę główną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podczas 12. Forum Młodej Reżyserii.
Spektakl jest częścią cyklu Nowi i Młodzi, w ramach którego młode twórczynie i twórcy teatru mogą na Małej Scenie Nowego bez cenzury realizować swoje teatralne koncepcje. Otwarcie na interdyscyplinarne formy artystycznej ekspresji znakomicie wpisuje się w najnowszy nurt teatru europejskiego i odzwierciedla zmiany, jakim ulega obecnie nauczanie reżyserii i dramaturgii.
Na scenie obok aktorów Nowego: Barbary Dembińskiej, Łukasza Gosławskiego i debiutującego Antoniego Włosowicza widzowie zobaczą gościnnie Marka Bulę, Katarzynę Janek i Magdalenę Malik. Za dramaturgię odpowiada Błażej Biegasiewicz, nad oprawą muzyczną czuwa Rafał Ryterski, kostiumy stworzył Mateusz Jagodziński a plakat – Ola Jasionowska.
Pokaz przedpremierowy będzie można zobaczyć 16, a premierę – 17 września w ramach Festiwalu Łódź Czterech Kultur, który jest koproducentem spektaklu. Premiera uzyskała dofinansowanie w ramach „Funduszu na Start” krakowskiej Akademii Sztuk Teatralnych.
*”Męskie spojrzenie” to widoczne w mediach uprzedmiotowienie kobiety, definiujące jej tożsamość w odniesieniu do męskiego bohatera. Teoria została opracowana przez reżyserkę i krytyczkę filmową Laurę Mulvey w odniesieniu do filmu, ale ma zastosowanie także do analizy sztuki, literatury, teatru i innych mediów.
Premiera: 17 września 2023 roku, Mała Scena
Autor: Georges Bizet
Reżyseria: Anna Obszańska
Dramaturgia: Błażej Biegasiewicz
Scenografia: Anna Obszańska | Błażej Biegasiewicz
Kostiumy: Mateusz Jagodziński
Muzyka: Rafał Ryterski
Kurator projektu „Nowy i Młodzi”: Remigiusz Brzyk
Inspicjentka: Hanna Molenda
Identyfikacja graficzna: Ola Jasionowska
Obsada: Barbara Dembińska (Matka Byków), Łukasz Gosławski (Zuniga), Antoni Włosowicz (Don José | debiut), Marek Bula (Escamillo | gościnnie), Katarzyna Janek (Micaëla | gościnnie), Magdalena Malik (Carmen | gościnnie).
