teatr +

nowe jaskulana
nowe jaskulana 

Nowe Jaskulana to cykl wydarzeń artystycznych i krytyczno-literackich dedykowany Zdzisławowi Jaskule. 

 

28-31 stycznia 2016 / wydarzenie na FB

 

Nazwa Nowe Jaskulana nawiązuje do tzw. „zastępczych Juwenaliów”, które Jaskuła organizował w latach 70-tych, kiedy juwenalia zostały zabronione. Była to zabawa, niekiedy bardzo huczna, w czasie której nie mogło zabraknąć poezji. Jaskulana przeszły do miejskiej legendy literackiej, a sam Jaskuła ironizował, że dokładniejsze sprawozdania z tych imprez można przeczytać w aktach bezpieki. – Jednoosobowo przyznawałem Złote Gniazda, nagradzając w ten sposób dobre wiersze kolegów – wspominał także pomysłodawca akcji. Złote Gniazda, czyli pozłacane gniazdka od kontaktów, otrzymali m.in. Izabela Cywińska, Krystyna Janda, Lucyna Skompska czy Andrzej Seweryn. Jaskulana rozpoczynały się pochodem ulicą Piotrkowską, a gros imprez odbywało się w Klubie 77. Korowód prowadził oczywiście Jaskuła w nietypowym anturażu – przebrany w śpioszki. Zabawa była jedynie pretekstem do zajmowania się sztuką oraz prezentowaniem dokonań twórców różnych dziedzin. 

 

     Twórczość, styl życia i bycia Zdzisława Jaskuły – oto najznakomitsze i jedyne w swoim rodzaju potwierdzenie teorii karnawalizacji. Poczynając od Zdzisiowej parodii własnego młodzieńczego erotyku „Mario, nie odchodź”, poprzez Curiculum vitae z jego tomiku „Zbieg okoliczności”, poprzez JASKULANA, Złote Gniazda, działalność polityczną, jego popisy wokalne (kongenialne wykonanie „Eurydyk tańczących” z repertuaru Anny German), organizowanie rozmaitych stowarzyszeń, federacji, monopoli, aż po jego „salon” – wszystko drży od karnawałowego śmiechu. Ludzie ciągną do Zdzicha – bo u Zdzicha, bo Zdzich, bo ze Zdzichem… W jego salonie schadzek artystycznych przy Wschodniej49, w różnych czasach i na różnych bankietach, bywali znani poeci, reżyserzy, aktorzy, politycy – m.in. Stanisław Barańczak, H.M. Enzensberger, Ryszard Krynicki, Carl Dedecius, Artur Międzyrzecki, Juan Espera-en-Dios, Janusz Kijowski, Giovanni Buttadio, Maria Kornatowska (dla wtajemniczonych: M. Kornatowska-Jasnorzewska-Fellini), Izaak Lanqden, Krystyna Janda, Olaf Lubaszenko, Andrzej Seweryn, Jacek Kuroń, Joseph Karthaphilos, Izabela Cywińska, Ahaswer, Adam Michnik i inni. Z zadowoleniem muszę zaznaczyć, że w salonach Zdzisia, oprócz tego, że prowadzi się rozmowy intelektualne, pije się także wódkę. Od dawna zresztą obowiązuje tzw. Prawo Bankietowe Jaskuły, które wyraża się wzorem N+1 (jeśli masz przynieść n butelek, przynieś n butelek + jedną). Bankietujący (a jest to czasem kilkadziesiąt i więcej osób) dzielą się, wedle upodobań, na frakcje: pokojową, przedpokojową, kuchenną. Ostatnio (w ramach dobrze przyjętego pluralizmu) wykształciła się też frakcja łazienkowo-klozetowa. Nad ranem wszystkich jednoczy wspólne odśpiewany i odtańczony „Niech żyje bal(pal)”.

     Salon był miejscem, gdzie zrodziła się idea „Pulsu”, podziemnego pisma literackiego (wychodzącego w latach 70-tych w Łodzi). Nazwa pisma nawiązywała do wiersza Zdziśka „Światowy miesiąc serca”.

     Jednak bankiety to tylko margines działalności Jaskuły. Poeta, wieszcz (zdrobniale: wiesio), przywódca duchowy młodzieży, organizator, inicjator – zaskakuje wciąż nowymi pomysłami. DO przeszłości już bowiem należą JASKULANA (uroczystości „ku czci") połączone z konkursami na wiersz o Jaskule, quizami i referatami o jego wyjątkowym talencie. Do przeszłości należy też Złote Gniazdo przyznawane przez Zdzisia wybitnym artystom (w 1974 sama dostałam takowe, a współlaureatami byli: I. Cywińska i A. Seweryn). Najnowsze pomysły Jaskuły to, m.in. powołanie: Wolnego Uniwersytetu Humanistycznego, Stowarzyszenia czterech Nacji, Stowarzyszenia im. Lejzorka Rojtszwanca (do badania wszelkich przejawów fikcji w naszym życiu), powołanie do życia postaci Adama Jeymka ora hasła „Łódź Metropolią Mediów Wschodu”. Był też pomysł, byśmy we dwójkę napisali bogato ilustrowaną książkę wspomnieniową pt. „Życie za nami”, ale Zdziś ma teraz nie byle jakie sprawy na głowie (projekt nowego podziału administracyjnego kraju, walkę o zaplecze rolnicze dla Łodzi etc.). Myślę zresztą, że największą wartością pomysłów Zdzisia jest to, że nigdy nie są realizowane. Na nowe jego wiersze też, jak na razie, czekamy bezskutecznie. Kiedy nastąpi nowa poetycka erupcja twórcza? – o to poety nie należy jednak pytać. Tymczasem poleca nam swoje limeryki oraz znany i ceniony „Traktat o nudzie”, który w swojej genialności tak skonstruował, że przy jego lekturze zasypia się już w połowie piętnastego zdania.

     Dla porządku pragnę poinformować, że „Alkohole” napisał Apollinaire, a nie Jaskuła; „Maszynę do pisania” napisał Jaskuła, a nie Cendrars; „Metaforę Placu Wolności” napisałam ja, choć niektórzy przypisują ją Jaskule. Ale, w końcu, czy to ważne, co kto napisał? Najważniejsze – jak mówi Zdzich – jest to, by dobrze wychodzić na zdjęciach.

 

/ Lucyna Skompska, O Jaskuło, drogocenna szkatuło!, „Kalejdoskop”, grudzień 1989.

 

Przypominając ten barwy okres w życiu Zdzisława Jaskuły, a przede wszystkim jego działalność jako dyrektora naczelnego i artystycznego Teatru Nowego im. Kazimierza Dejmka w Łodzi (2010-2015) w ostatni weekend stycznia 2016 r. zapraszamy na Nowe Jaskulana. Zaprezentujemy najważniejsze spektakle, jakie powstały w czasie pięcioletniej kadencji Jaskuły, a także zaprosimy do licznych rozmów z przyjaciółmi i osobami mu bliskimi.

 

 

HARMONOGRAM

 

28 stycznia (czwartek)

 

godz. 17.00-22.00 / Jaskulana Intro / akcje performatywne w przestrzeni miejskiej

godz. 19.15 / Mała Sala / Mała Literacka: Zdzisławowi Jaskule – Poecie 

 

29 stycznia (piątek)

 

godz. 17.00 / Mała Sala / Kobro w reż. Iwony Siekierzyńskiej

godz. 19.00 / Duża Sala / Antygona w reż. Marcina Libera

godz. 21.00 / foyer Dużej Sali / Pół czarnej melancholii ze śmietanką towarzyską / spotkanie

 

30 stycznia (sobota)

 

godz. 15.00 / Mała Sala / prof. Anna Kuligowska-Korzeniewska / Wspomnienie o Zdzisławie / spotkanie

godz. 17.00 / Mała Sala / Spowiedź masochisty w reż. Grega Schwalbe

godz. 19.00 / Duża Sala / Ziemia obiecana w reż. Remigiusza Brzyka

 

31 stycznia (niedziela)

 

godz. 12.00 / ul. Wschodnia 49 / Dla Ziomali ze Wschodniej / koncert

godz. 17.00 / Duża Sala / Pippi Långstrump w reż. Zdzisława Jaskuły

godz. 19.15 / Mała Sala / Vatzlav w reż. Michała Kmiecika

 

 

***

W czasie trwania „Nowych Jaskulanów" dzięki uprzejmości TVP 3 Odział w Łodzi w foyer Małej i Dużej Sali będą wyświetlane filmy: „Zdzisław”, „Barwne postacie. Zdzisław Jaskuła – Poeta z ulicy Wschodniej” oraz „Rozmowy niekontrolowane Zdzisław Jaskuła”. Wstęp wolny.

 

 

CENNIK

 

karnet na wszystkie 6 spektakli – 60 pln

karnet jednodniowy (2 spektakle) – 30 pln

bilet na jeden spektakl – 25 pln

wydarzenia towarzyszące – wstęp wolny 

 

 

***

Ogromnie dziękujemy wszystkim, bez których Nowe Jaskulana nie byłyby tak ważnym i pięknym wydarzeniem. Wszyscy włożyliśmy w przygotowanie tych czterech dni wiele energii, serca i zaangażowania. To ważne, że na chwilę uchwyciliśmy ulotną materię sztuki i utrwalamy w pamięci to, co istotne.

Szczególne podziękowania składamy na ręce gości, przyjaciół Zdzisława Jaskuły i Teatru Nowego: Sławy Lisieckiej, Piotra Bikonta, Jacka Bieleńskiego, Lucyny Skompskiej, Jerzego Jarniewicza, Krzysztofa Siwczyka, Mileny Lisieckiej, Marka Kałużyńskiego, Joanny Olszewskiej, Alicji Skalskiej, Jadwigi i Janusza Tryznów, Jacka Lusińskiego, Sławomira Kosmynki, Ewy Bloom Kwiatkowskiej, Joanny Sikorzanki, Łukasza Kaczyńskiego, Anny Kuligowskiej-Korzeniewskiej, Dariusza Wiktorowicza, Katarzyny Godlewskiej, Tomasza Wojciechowskiego i Pawła Pabisiaka.

Zespole Teatru Nowego, było OK!